Zo voorkom je dat startende leerkrachten afhaken

30/01/2019
1 op de 4 startende leerkrachten  in  het basisonderwijs stoppen binnen de vijf jaar. Hoe komt dat toch? En hoe kunnen we het tij keren? Enkele lessen uit het onderzoeksproject Startkracht! van Arteveldehogeschool.

1 op de 4 startende leerkrachten  in  het basisonderwijs stoppen binnen de vijf jaar. Hoe komt dat toch? En hoe kunnen we het tij keren? Enkele lessen uit het onderzoeksproject Startkracht! van Arteveldehogeschool. 

Vlaams minister  van Onderwijs Hilde Crevits wil een campagne lanceren om het lerarenberoep aantrekkelijker te maken. Het aantrekken van nieuwe kwaliteitsvolle leerkrachten is zeker een prioriteit, maar de geëngageerde leerkrachten in het onderwijs houden kent een even grote nood.

Praktijkschok bij starters

Afgestudeerden uit de lerarenopleiding ervaren bij hun professionele start in het onderwijs vaak een enorme praktijkschok. Dat komt onder meer door de veelheid aan taken op klas- en schoolniveau, die steeds complexer worden. Ook de hoge verwachtingen van directies, ouders en leerlingen spelen een rol. Bovendien beginnen de leerkrachten vaak in verschillende scholen, ze vliegen van de ene vervangopdracht naar de andere, waardoor het voor hen moeilijk is om te genieten van duurzame en kwaliteitsvolle aanvangsbegeleiding. Die begeleiding heeft nochtans een onschatbaar belang!

Focus op de specifieke noden van de starter

Startkracht! wil daarom inzetten op kwaliteitsvolle en duurzame aanvangsbegeleiding.

Uit het Startkracht!-onderzoek is gebleken dat beginnende leerkrachten worstelen met 3 belangrijke vragen:

  1. Ben ik eigenlijk wel goed bezig?
  2. Hoe kan ik mijn engagement tonen en tegelijkertijd mijn eigen grenzen bewaken?
  3. Met welke visie wil ik in onderwijs staan?

Zo een duidelijk appel, vraagt om een duidelijk antwoord. Daarom hebben wij binnen het Startkracht!-project een professionaliseringsinstrument ontwikkeld, dat leerkrachten helpt om die vragen te beantwoorden. Onafhankelijk van de school waar zij op dat moment werken.

Houvast in een turbulente werkcontext

Het instrument bestaat uit een Startkracht!-gids, een reeks concrete tools en een online portfolio.  Zo reikt Startkracht! leerkrachten praktische tips en tricks (“Help! Hoe moet ik een oudercontact voorbereiden”), maar spoort het hen ook aan om te reflecteren (“Hoe ging het oudercontact? Wat kan ik anders doen?”). Dat kan aan de hand van eigen nota’s, foto’s of video’s.

Alle informatie wordt verzameld in een online portfolio en geclusterd rond de basiscompetenties van professionals het onderwijs. Aan de hand van dit overzicht meet de leerkracht zijn of haar groei. Dat motiveert, maar kan ook aanleiding zijn om gericht competenties bij te schaven en te professionaliseren.

We hebben nu een goede tool. Maar een gemeenschappelijk, richtinggevend kader rond de begeleiding van startende leerkrachten, zou aanvangsbegeleiding nog meer kwaliteitsvol maken. Zo houden we de gemotiveerde nieuwelingen in het onderwijs voor de klas!

De onderzoeksresultaten en het ondersteuningsinstrument werden voorgesteld op 6 februari op Campus Kantienberg in Gent. Meer informatie is terug te vinden op de  website.

Vragen? 

Neem contact op met Sofie Michels, projectleider Startkracht! via sofie.michels@arteveldehs.be

De andere projectmedewerkers zijn Leen Permentier, Giselinde Bracke en Bart De Lathouwer.

Drie opleidingen zijn betrokken bij dit project:

Lees ook

Afstandsonderwijs biedt nieuwe kansen voor (werk)studenten met leerhonger
Leerhonger en intrinsieke motivatie zijn twee sterke ingrediënten voor succes in het hoger onderwijs. Soms ontbreken ze even na het secundair, om...
Dakket morgen zal doen!
Iedereen heeft weleens last van uitstelgedrag. Zeker wanneer er iets op het programma staat dat we nogal vervelend of moeilijk vinden. Uitstellen...
afbeelding lachend kind
10 miljoen euro voor de kinderopvang: Sinterklaascadeau of duurzame investering?
De noodkreten in de kinderopvangsector bereiken ons elke dag. Via studenten van onze Bacheloropleiding Pedagogie van het Jonge Kind die er stage...
Naar de arbeidsmarkt met specifieke noden
Solliciteren is voor alle studenten best een spannende stap. En als je een extra ondersteuningsvraag hebt, lijkt het waarschijnlijk nog spannender....
Afstuderen? Dat nooit!
Voor studenten aan de hogescholen en universiteiten nadert het einde van het academiejaar. Stages worden afgerond, bachelorproeven verdedigd. Nog...
Als er iets speelt in de wereld, laat het dan vooral de kinderen zijn
Spel en spelen horen bij de belangrijkste leertools van een kind. In coronatijden is het niet altijd even makkelijk om te kunnen spelen, zeker niet...
Van misverstand tot meertaligheid
Meertalige studenten herkennen zich niet altijd in de studentenpopulatie, zo blijkt uit een bevraging van zestig van hen door de dienst...
Studiekeuze in tijden van een pandemie
Een sfeer van ongerustheid hangt in de lucht op de dienst studieadvies van onze hogeschool. In deze periode van het jaar gaat onze telefoon...
Krachtige leeromgevingen creëren voor cognitief sterke leerlingen6 min read
Wil je je graag verder verdiepen? Dat kan. Via Artevelde Academy kan je je inschrijven voor onderstaande professionaliserings-initiatieven die...
Gedaan met studiebegeleiding na een lange lesdag!
De hogeschool kent een lange traditie van studie- en studentenbegeleiding. Als warme hogeschool waar iedereen welkom is, hecht ze ook veel belang...