Taal, een gedeeld verhaal2 min read

taal2019-06-03

‘De taalvaardigheid van studenten laat steeds meer te wensen over’, het is een stelling die regelmatig de kop opsteekt. Onlangs nog naar aanleiding van een onderzoek van de hogeschool Odisee. Net zoals Odisee en KU Leuven ziet ook Arteveldehogeschool in eigen onderzoek (Spittaels & Vrijders, 2011) het onlosmakelijke verband tussen taal en studiesucces, en dat in élke opleiding, niet enkel in taal- of talige opleidingen. De boodschap vertrekt meestal uit een bezorgdheid voor de student. Hieraan tegemoetkomen, is niet eenvoudig. 

Van testen …

Studenten simpelweg testen of screenen bij de start van de opleiding en generiek remediëren is niet het antwoord: de bedoeling is goed, maar het resultaat gering. Slechts enkele studenten gaan actief aan de slag met de resultaten van de taalscreening. Er speelt bovendien heel wat tijdens de overgang naar het hoger onderwijs. Eerstejaars zoeken hun weg in nieuwe lesvormen, tussen nieuwe mensen, in een nieuwe (leer)omgeving én ze verdiepen zich in een nieuw, zelfgekozen studiegebied. De hogeschool zet daarom niet meer in op beginassessments (zoals voor taal), maar volgt op hoe studenten zich op academisch en sociaal vlak aanpassen via de FIT-screening na week 8 van het academiejaar. Na de eerste aanpassing kunnen studenten al beter hun ervaringen en noden inschatten.

… naar ondersteunen …

De noden qua taalvaardigheid bevinden zich in die academische aanpassing. Daarom biedt de hogeschool gedurende de ganse opleiding begeleiding op maat aan voor taal. Elke opleiding heeft een taalcoach, het eerste aanspreekpunt voor studenten en collega’s. De taalcoach ondersteunt studenten, verwijst door waar nodig en werkt binnen de opleiding aan taalvaardigheid, bijvoorbeeld door een taalbuddysysteem. Extra bij de opleidingsspecifieke taalondersteuning van de taalcoach is er een hogeschoolbreed aanbod met generieke sessies (zoals writing clinics) en digitale tools (zoals de checklist netiquette of het oefenpad hoorcolleges volgen).

… door de ganse opleiding heen

Aangezien taalvaardigheid van belang is voor zowel de studie als het toekomstige beroep, blijft het cruciaal om in elke opleiding de taalvaardigheid door de hele opleiding heen te blijven ontwikkelen. In het eerste jaar moet er meer aandacht zijn voor bijvoorbeeld academische woordenschat en leesstrategieën (vaak gelinkt aan studeren of examens maken), waarna stapsgewijs de focus op de latere beroepscommunicatie sterker moet worden. De hogeschool ondersteunt opleidingen om leerlijnen te ontwikkelen (bijvoorbeeld naar het schrijven van de bachelorproef) en vakdocenten om taalontwikkelend les te geven. Door deze manier van lesgeven besteden ze niet alleen aandacht aan vakjargon, strategieën en visualisatie, maar leren ze ook de talige diversiteit in de studentenpopulatie beter te benutten.

Door de band genomen blijft de taalontwikkeling van studenten een aandachtspunt, maar er is meer nodig dan te wijzen op het dalende startniveau. Studenten worden niet vanzelf taalvaardiger. De taalvaardigheid ontwikkelt zich verder in het hoger onderwijs en is een gedeelde verantwoordelijkheid van studenten, docenten, de opleiding en de hogeschool.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.